معرفی رشته گیاه پزشکی

عنوان رشته تحصيلي کشاورزي گرايش گياه پزشکي داراي گرايشهاي بيماری شناسي گياهي، حشره شناسي کشاورزي و علفهاي هرز در مقطع ارشد و گرايشهاي قارچ شناسي، ويروس شناسي، نماتد شناسي گياهي، حشره شناسي و کنه شناسي در مقطع دکتري است.

گرايشهاي مرتبط با رشته دانش گياه پزشکي شاخه اي جديد دانش بشري در جهان و ترکيبي از علوم گوناگون است که آن را در کشورهاي غربي با نام (phytomedicine) و (plantmedicine) و بيشتر (plantprotection) ميشناسند.

آفات کشاورزي را ميتوان از بزرگترين دشمنان انسان دانست. اين آفات که شامل حشرات، و موجودات ذره بيني، علفهاي هرز و نرم تنان، جوندگان و پرندگان هستند با خسارت زدن به بخشهاي گوناگون گياهي، بخش مهمي از موادغذايي انسان را از بين برده و زيان عمده اي به اقتصاد کشور وارد ميکنند. دانش گياه پزشکي دانشي است که آفات و عوامل بيماري زا را مطالعه و بررسي ميکند و اصول و روشهاي مديريت خسارت اين عوامل را ارائه مينمايد.

يک کارشناس (pharmacologist) گياهان دارويي ( Diagnosis) گياه پزشکي به شناخت و تشخيص علمي و دقيق عوامل زيان آور زنده آفات، بيماري ها و علفهاي هرز، و عوامل غيرزنده موثر بر رشدونمو و همه گيري آنها، عوارض و نيز سبب شدن (Epidemiology) بيماري ها به شيوه هاي اصولي و نوين مديريت آنها ميپردازد. در واقع هدف اساسي گياه پزشک کاهش ميزان خسارت کمي و کيفي عوامل خسارتزاي کشاورزي (آفات، بيماريهاي گياهي،علفهاي هرز) و تامين توليدات گياهي است. دانش گياه پزشکی آخرين دستاوردهاي علمی را بهره گرفته و در زمينه مورفولوژي، فيزيولوژي، رفتارشناسي، اکولوژي، نوسانات جمعيت و... آفات و سبب شناسي، واگيري و ساير مسائل مربوط به بيماري هاي گياهي به پيشرفت هاي مهمي دست يافته است.

*اهداف علم گياه پزشکي:

1- تلاش در جهت کاهش منطقي و مصرف بهينه آفتکش هاي کشاورزي

2- جلوگيري از هدر رفت منابع مالي محدود و کاهش هزينه توليد

3- افزايش سطح فرهنگ عمومي کشاورزان نسبت به عوامل زيان آور گياهي و شيوه هاي مدرن آن

4- جلوگيري از تخريب منابع آب، خاک و گياهان در اثر کاربرد بي رويه آفتکش هاي کشاورزي

5- جلوگيري از پيدايش آفت جديد يا مقاوم نسبت به آفتکش ها به موازات پيشرفت علوم زیستي و فناوري به روز

برخي وظايف و مسئوليتهاي گياه پزشک عبارتند از:

1- مسئله يابي گياهپزشکي از طريق مراجعه و بازديد از مزارع، باغها، انبارها و سيلوهای کشور و مراجعه کشاورزان به آنها

2- تحقيق و پژوهش زيست شناسي و فيزيولوژي عوامل زيان آور محصولات بوم شناسي (Ecology) کشاورزي، زراعي، باغي، جنگلي، مزرعه، سطوح آزمايشگاهي، استاني، منطقه اي و ملي

3- اجراي پژوهشهاي بنيادين گياه پزشکي کشور با تاکيد بر بهره برداري روشهاي نوين (بيوتکنولوژي)

4- همچنين آن دسته از پu200dژوهشهايي که موسسات تک محصولي صورت ميگيرد ( مانند موسسه تحقيقات زراعي، موسسه تحقيقات پسته، موسسه تحقيقات خرماو...). شناسايي و رده بندي جامعه جانوران (Fauna) ,VSJKD IHD ) رستني (Flora) ايران و بررسي تنوع زيستي آنها

5- تحقيق در زمينه شناسايي، زيست شناسي، کارايي و تکثير عوامل مفيد جهت مبارزه بيولوژيکي عليه آفات و نگهداري منابع آنها

6- تحقيق در زمينه روشهاي مديريت تلفيقي (IPM)

7- تحقيق در زمينه شناخت،زيست شناسي، بوم شناسي و عصاره گيري از گياهان براي استفاه در زمينه کنترل عوامل زيان آور

8- تحقيق در زمينه شناخت، فرمولاسيون، تاثير سموم کشاورزي و تکنيکهاي گوناگون سم پاشي و آزمايش سموم جديد

بخشي از دروسی که در دانشگاه مي گذرانيم: گیاه شناسی- حشره شناسي- قارچ شناسي- نماتدشناسی- فیزیولوژی گیاهی- سیستماتیک گیاهی- آفات مهم گياهان زارعي- بیماری های گیاهان زراعی- آفات مهم گياهان باغي- خاک شناسي- آفات مهم درختان ميوه– فیزیولوژی حشرات- بيماري هاي مهم درختان ميوه– میکروبیولوژی- بیوتکنولوژی- آفات و بیماری های مهم گياهان زينتي و جاليزي و سبزي ها- اصول مبارزه با آفات– رفتارشناسی حشرات- کنترل بیولوژیک- اکولوژی گیاهی- اکولوژی حشرات- اصول کنترل بیماری ها- گیاهان دارویی- سم شناسي– سیستماتیک حشرات- تکنولوژي مبارزه شيميايي- علفهاي هرز و کنترل آنها– آفات انباري- کارآموزي- کنه شناسی و... اکثر اين واحدها يک تا دو واحد عملي در مزارع و باغات متناسب باعنوان درسي دارند.

(علاقه مندان ورود به این رشته از طریق کنکور سراسری میتوانند سوالات خود را از طریق پیج اینستاگرام مطرح نمایند)

نویسنده: بهناز جوادی، کارشناس ارشد گیاه پزشکی

پیج اینستاگرام: https://instagram.com/engineer_bj97